Kuş kadrajında sık düşülen beş hata
Kuş kadrajında başı kesmek, fonu kalabalık bırakmak ve mesafeyi kapatmak sık tekrar eden hatalardır.
Kuş karesi çoğu zaman teknik bir eksikten önce kadraj kararından bozulur. Net bir göz, dağınık bir fonun içinde kaybolur. Başka bir karede kuş keskindir ama gideceği yön duvara yapışıktır. Aşağıdaki beş hata, yeni başlayanlarda da deneyimlilerde de tekrar eder. Hepsini aynı günde silmek gerekmez. Bir çıkışta bir hatayı izlemek yeter.
Başı ve gagayı kesmek
Vizörde kuş büyük görününce heyecan, kadrajı daraltır. Gaga ucu veya başın tepesi sınırda kalır. Kuş o anda bir milim öne eğilince parça kadraj dışında düşer. Çekim sırasında kuşun etrafında nefes payı bırakın. Kırpma masada yapılır; arazide sıkışmış kareyi masada açamazsınız.
Başın tam üstünden geçen bir dal da kesmek kadar rahatsız eder. Dal, şapka gibi oturuyorsa yarım adım kayın veya çömelin. Çizgiyi baştan uzaklaştırmak, kuşu küçültse bile kareyi rahatlatır.
Boşluğu ters yöne koymak
Kuş sağa bakıyorsa burnunun önünde boşluk olsun. Boşluk arkadaysa kuş kadrajdan çıkıyormuş gibi durur. Bu kural taş gibi değildir. Kuş tam size bakıyorsa boşluk iki yana dengeli dağıtılabilir. Önemli olan bakışın çarpacağı yerdir.
Uçuşta da aynı ilke vardır. Kanat açıklığı kadrajı dolduruyorsa yön boşluğu azalır. O zaman kuşu daha küçük bırakıp yönü açmak, kanadı kenarda kesmekten iyidir. Uçuşun enstantane ve takip ayarı ayrı bir konudur. Kadraj hatası, hızlı enstantaneyle düzelmez.
Fonu konu sanmak
Parlak bir yaprak, sarı bir levha, başka bir kuşun beyaz gövdesi, odak sizde değilken öne çıkar. Çekimden önce fonda kuşun kafasından daha parlak bir leke var mı diye bakın. Varsa yer değiştirin. Yoksa diyaframı açıp lekeyi yumuşatın. Her lekeyi silmek zorunda değilsiniz. Leke, kuşun gözünden daha bağırıyorsa sorun vardır.
Arka plandaki insan ve araç da fondur. Doğal görünsün diye onları kadrajda bırakmak, kuşu belgeden çıkarır. Bir adım yana, çoğu zaman yeter. Kompozisyonun temeli kuşu bir çöp kovasının üzerine oturtmak değildir.
Mesafeyi kare uğruna kapatmak
Kuş küçük kalınca ilk tepki yürümektir. O yürüyüş, davranışı bitirir. Küçük ama sakin kuş, büyük ama kaçan kuştan daha değerlidir. Telefoto yetmiyorsa o gün o kare büyük olmayacaktır. Bunu kabul etmek, kuşu kovalamaktan daha olgun bir karardır.
Yaklaşma hatasının belirtisi sabittir. Kuş susar, beslenmeyi bırakır, başını size çevirir, sonra kalkar. O zinciri gördüğünüz kare, son kare olsun. Geri çekilin. Yuva, yavru ve tüy değiştiren kuşta bu sınır daha da geniştir. Mesafe gerekçesi yuva başı yazısında ayrıca durur.
Her kareyi aynı yükseklikten çekmek
Ayakta, kuş ise yerdeyse sırtını ve başının tepesini görürsünüz. Göz teması kaybolur. Diz çökmek veya dirseklerinizi yere yaklaştırmak, bakışı hizalar. Her tür için yerde sürünmek gerekmez. Balıkçıl gibi uzun boyunlu kuşta ayakta yan açı da çalışır. Hata, yüksekliği hiç değiştirmemektir.
Aynı hatanın tersi de vardır. Kuş daldaysa ve siz çok alçaktaysanız karın boş bir fon olur, göz ise dalın altında kalır. Yükselmek için kuşa tırmanmayın. Olduğunuz patikada biraz geri gidip dalı göz hizasına getirmek çoğu zaman yeter. Patikadan çıkıp çalıyı ezmek, daha iyi açı diye anlatılamaz.
Hatayı çıkışta tek tek ayıklamak
Beş hatayı birden düzeltmeye kalkmak deklanşörü kilitleştirir. Çıkışa bir cümleyle girin: bugün boşluğu doğru yöne koyacağım. Diğerleri kendiliğinden tamamen düzelmez ama biri oturunca göz eğitilir. Dönüşte kartta aynı hatayı arayın. Beğendiğiniz kare değil, attığınız kare öğretir. Hangi hata, hangi türde, hangi saatte tekrar etti, kısaca yazın. Üç çıkış sonra aynı notu görüyorsanız o hata artık şans değil, alışkanlıktır.
Sık sorulan sorular
Küçük kalan kuşu kadrajda büyütmek için yürümeli miyim? Yalnızca kuş davranışını bozmadan oluyorsa. Bozuluyorsa küçük kalsın. Kırpma, kovalamaktan daha az zarar verir.
Fon tamamen düz mü olmalı? Hayır. Dokusunun olduğu yumuşak fon derinlik verir. Fon, kuşun gözünden daha parlak ve daha keskinse sadeleştirin.
Ayakta çekim her zaman yanlış mı? Hayır. Göz hizanız kuşa yakınsa ayakta da çalışır. Hata, yüksekliği hiç denememektir.